تقسیم بندی و درجات افتادگی سینه از نظر بهترین جراح زیبایی
راهنمای جامع درجات افتادگی سینه و روشهای درمان آن
افتادگی سینه فقط یک حالت ندارد؛ درجات مختلفی دارد و هر درجه درمان مخصوص خودش را میطلبد. به همین دلیل، دکتر مهدی جعفری، فوقتخصص جراحی پلاستیک با داشتن بالاترین آمار سالیانه جراحی پروتز سینه در دنیا در این بخش به شما کمک میکنند تا با زبان ساده و علمی، متوجه شوید سینه شما در کدام گروه قرار میگیرد و بهترین راه اصلاح آن چیست: پروتز، لیفت یا ترکیبی از هر دو؟
فاکتورهای موثر بر افتادگی سینه – دلایل افتادگی سینه چیست؟
تا به حال جلوی آینه ایستادهاید و با خودتان فکر کنید چرا سینهها مثل سالهای قبل سفت و خوشفرم نیستند؟
دکتر مهدی جعفری، از مطرحترین جراحان پلاستیک و زیبایی تهران، معتقد است که افتادگی سینه یک اتفاق ناگهانی نیست؛ نتیجه مجموعهای از تغییرات کوچک و بزرگ در طول زمان است. عواملی که شاید روزمره بهنظر برسند، اما هر کدام نقشی در کاهش استحکام سینهها بازی میکنند. بیایید با هم مهمترین دلایل این تغییر را دقیق اما ساده مرور کنیم:
۱. سنگینی و تراکم زیاد بافت سینه
نیروی جاذبه زمین با افزایش سن باعث افتادگی پوست صورت، شکم، بازوها، رانها و البته پستان میشود.
در برخی خانمها، خودِ ساختار سینه عامل اصلی افتادگی است. سینههای متراکم، سنگین و حجیم روی پوست فشار بیشتری وارد میکنند. اگر قدرت الاستیسیته پوست یا رباطهای کوپر (لیگامانهای نگهدارنده سینه) ضعیف باشد، این وزن باعث کشیدگی و افتادگی زودرس میشود.
این وضعیت در افرادی که چین زیر سینه (IMF) بهطور طبیعی بالاتر قرار دارد، بیشتر دیده میشود؛ چون وزن سینه در مسیر طبیعی خود تکیهگاه کافی ندارد.
نکته: پوشیدن سوتین مناسب میتواند اثر این عامل را کمتر و افتادگی را دیرتر کند.
۲. بارداری و تغییر وزنهای مکرر
بارداری، شیردهی و نوسانات شدید وزنی، از مهمترین دلایل تغییر شکل سینه هستند. در این دورانها، بافت سینه بزرگ و کوچک میشود و این تغییرات مداوم، پوست را بارها تحت کشش قرار میدهد.
نتیجه؟ کاهش قدرت کشسانی پوست و ضعیف شدن رباطهای کوپر؛ یعنی همان ترکیبی که افتادگی را تشدید میکند.
به طور مثال خانمی که ۶۰ کیلو وزن دارد با ۵ کیلوگرم افزایش و مجدداً کاهش به وزن اولیه برمیگردد اما پستانها به درجاتی دچار افتادگی میشوند و فرم اولیه را نخواهند داشت. پس میتوان گفت عوارض افزایش وزن حتی با برگشت وزن به حالت اولیه همیشگی و غیرقابل برگشت هستند.
۳. افزایش سن؛ دشمن آرام و خاموش سفتی سینه
هیچکس نمیتواند اثر گذر زمان را انکار کند. با افزایش سن، تولید کلاژن کمتر میشود، پوست نازکتر میگردد و بافت نرم پستان استحکام اولیه خود را از دست میدهد. به همین دلیل، حتی سینههایی که در جوانی سفت و ایستاده بودند، بهمرور دچار شلشدگی و افتادگی طبیعی میشوند.
۴. سبک زندگی و عادات روزمره
برخی عادات رایج نیز میتوانند روند افتادگی را سریعتر کنند:
- سیگار کشیدن که جریان خون پوست را کاهش میدهد و سنتز کلاژن پوست را کم میکند.
- عدم استفاده از سوتین مناسب در فعالیتهای روزانه یا ورزشی.
- از دست دادن سریع وزن بهخصوص بدون ورزش برای تقویت عضلات سینه.
این موارد شاید کوچک بهنظر برسند، اما در طولانیمدت اثر چشمگیری دارند.
۵. ژنتیک؛ عامل پنهانی که نادیده گرفته میشود
برخی زنان بهطور ژنتیکی پوست نازکتر، سینه پرحجمتر یا رباطهای ضعیفتری دارند. یعنی حتی بدون بارداری یا تغییر وزن هم ممکن است افتادگی زودرس اتفاق بیفتد.
۶. چربی سوزی در اثر ورزش
با ورزش توده عضلانی افزایش و باعث میشود که علیرغم چربیسوزی وزن تغییر نکند، اما این چربیسوزی باعث افتادگی پستانها میشود. این نکته حائز اهمیت است چرا که بعضی خانمها به اشتباه تصور میکنند چون وزنشان تغییر نکرده مشکلی برای سینهها پیش نمیآید غافل از اینکه با چربیسوزی حتی با ثبات وزن، چربی سینه جذب و پستان دچار افتادگی میشود.
تأثیر شیوه زندگی بر روی افتادگی پستان
رابطهی شیوه زندگی (Lifestyle) با افتادگی پستان موضوعی است که بسیاری از افراد به آن توجه نمیکنند، در حالیکه میتواند نقشی اساسی در پیشگیری از شل شدن و افتادگی سینهها داشته باشد. برخلاف عواملی مانند سن که از کنترل فرد خارج است، برخی عادتهای روزمره مستقیماً سلامت و استحکام بافت پستان را تحت تأثیر قرار میدهند. شناخت این عوامل به شما کمک میکند با ایجاد تغییرات ساده، اما مؤثر، ظاهر و فرم پستانها را بهتر حفظ کنید. مهمترین عوامل مرتبط با سبک زندگی که میتوانند باعث افتادگی پستان شوند:
مصرف سیگار یا قلیان
مواد شیمیایی موجود در دود سیگار باعث کاهش جریان خون و تخریب کلاژن و الاستین پوست میشود. این آسیبها به مرور بافت پستان را ضعیف کرده و احتمال افتادگی را افزایش میدهد.
آفتاب گرفتن یا سولاریزه کردن
قرارگیری شدید در معرض آفتاب یا سولاریوم، با ایجاد آسیب در لایههای پوستی، باعث کاهش خاصیت ارتجاعی پوست پستان میشود. این روند در طول زمان میتواند به افتادگی زودرس منجر شود.
استفاده نکردن از سوتین
پوشیدن سوتین مناسب، بهویژه در فعالیتهای روزمره یا هنگام ورزش، نقش مهمی در حمایت از بافت پستان دارد. عدم استفاده از آن ممکن است به کشیده شدن بافتها و افتادگی تدریجی بینجامد.
ورزشهای شدید و پرفشار روی ناحیه سینه
ورزشهایی مانند شنا، یوگا، دویدن، اسکی، ژیمناستیک، TRX و الپتیکال با ایجاد فشارهای مداوم و ضربهای روی بافتهای پستان، ممکن است موجب آسیب بافتی و شل شدن تدریجی آن شوند، بهخصوص اگر بدون سوتین ورزشی استاندارد انجام شوند.
اقدامات لازم جهت جلوگیری از افتادگی پستان
برای کاهش احتمال افتادگی پستان، رعایت چند نکته ساده اما کلیدی توصیه میشود:
- عدم استعمال دخانیات: سیگار کشیدن با کاهش کلاژن پوست، شل شدن و افتادگی بافت سینه را تسریع میکند.
- پرهیز از سولاریوم و نور مستقیم آفتاب: اشعههای مضر باعث آسیب به پوست و کاهش الاستیسیته آن میشوند.
- استفاده مناسب از سوتین: پوشیدن سوتین با سایز درست، به حفظ فرم و حمایت از بافت پستان کمک میکند.
- کنترل تغییرات وزن: نوسانات شدید وزن باعث کشیده شدن پوست و افتادگی میشود.
- ورزش هوشمندانه: ورزش منظم برای تقویت عضلات سینه مفید است، اما ورزشهای حرفهای و بیش از حد میتوانند منجر به کشیدگی بافت شوند.
- رژیم غذایی سالم و هیدراته ماندن: مصرف کافی پروتئین، ویتامین C و آب به حفظ کلاژن و الاستیسیته پوست کمک میکند.
پس از انجام این اقدامات، مشاوره با فوقتخصص جراحی پلاستیک و زیبایی ضروری است. پزشک ابتدا با بررسی دقیق بافت و فرم سینهها، میزان افتادگی پستان را تعیین میکند تا بهترین برنامه پیشگیری یا جراحی افتادگی سینه مناسب مشخص شود.
درجات افتادگی پستان (تقسیمبندی Regnault)
برای تعیین میزان افتادگی پستان، بیشتر جراحان فوق تخصص پلاستیک از روش Regnault استفاده میکنند. این روش موقعیت نوک پستان (Nipple) را نسبت به چین زیر پستان (Inframammary Fold) میسنجد و درجات افتادگی را به چهار دسته تقسیم میکند:
۱. افتادگی خفیف (گرید I)
- نوک پستان حدود ۱ سانتیمتر پایینتر از چین زیر پستان قرار گرفته است.
- نوک پستان هنوز بالای پل تحتانی پستان (Lower Breast Pole) قرار دارد.
- فرم سینه تقریباً طبیعی است و تغییرات ظاهری قابل توجه نیست.
۲. افتادگی متوسط (گرید II)
- نوک پستان ۱ تا ۳ سانتیمتر پایینتر از چین زیر پستان قرار دارد.
- نوک پستان هنوز بالای پل تحتانی پستان قرار دارد، اما افتادگی واضحتر و قابل تشخیص است.
۳. افتادگی شدید (گرید III)
- نوک پستان بیش از ۳ سانتیمتر پایینتر از چین زیر پستان قرار گرفته است.
- نوک پستان پایینتر از پل تحتانی پستان واقع شده و در واقع پایینترین نقطه سینه را تشکیل میدهد.
- این حالت نیازمند بررسی دقیق برای تعیین بهترین روش جراحی یا درمان پیشگیرانه است.
۴. پتوز کاذب، سودوپتوز یا Bottomed out
- نوک پستان در موقعیت طبیعی بالاتر از چین زیر سینه باقی مانده است، اما بافت پستان به سمت پایین کشیده شده است.
تفاوت اصلی با افتادگی واقعی:
- در افتادگی واقعی (پتوز واقعی)، فاصله بین بریدگی بالای جناغ سینه تا نوک پستان (SNN) افزایش مییابد.
- در پتوز کاذب، این فاصله ثابت است، اما فاصله بین نوک پستان و چین زیر پستان (N-IMF) افزایش یافته است.
- این حالت معمولاً پس از کاهش وزن شدید یا بارداری رخ میدهد و نیازمند تمرکز روی تقویت بافت پستان است.
- اندازه و فرم سینه، الاستیسیته پوست و بافت چربی، در شدت افتادگی نقش دارند.
- بارداری، شیردهی، نوسانات وزن و سن عوامل مهم در ایجاد پتوز هستند.
- تشخیص دقیق نوع افتادگی توسط فوق تخصص جراحی پلاستیک یا متخصص زیبایی پستان انجام میشود و مسیر درمانی عمل افتادگی سینه یا پیشگیرانه را تعیین میکند.
درمان افتادگی سینه بدون جراحی
متاسفانه روشهای غیر جراحی درمان افتادگی پستانها غیر موثر و در خوشبینانهترین حالت اثر کوتاه و موقتی دارند. در واقع باید با روشهای پیشگیری افتادگی سینه را به تعویق انداخت چرا که متاسفانه وقتی افتادگی اتفاق افتاد درمانی غیر از جراحی موثر نخواهد بود.
در تجربه شخصی دکتر مهدی جعفری که بالاترین آمار جراحی سالانه سینه در دنیا را دارند، تعداد زیادی از خانمها با افتادگی خفیف به باشگاههای ورزشی مراجعه میکنند که با ورزش افتادگی خفیف را برطرف کنند اما متاسفانه با چربیسوزی افتادگی تشدید و عمل جراحی اجتنابناپذیر میشود. در واقع کم نیستند ورزشکاران حرفهای که با افتادگی پستان برای انجام لیفت و پروتز به ایشان مراجعه میکنند.
شایان ذکر است که ورزش با تقویت عضلات سینهای نمیتواند پستانها را بالا بکشد. زیرا محل عضلات سینهای بالا سینه و محل پستانها پایینتر قرار دارد، با ورزش ممکن است بالاسینه در خانمها مقداری پرتر شود اما خود پستان بالا نمیآید بلکه ممکن است با چربیسوزی افتادهتر هم بشود.
دکتر جعفری، فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی پستان، با ارزیابی دقیق و برنامهریزی شخصی، بهترین راهکار درمانی غیرجراحی برای جلوگیری و پیشگیری از افتادگی سینه را برای شما ارائه میدهد.